ΑΝΑΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΗ: ΕΝΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ «ΕΡΓΑΛΕΙΟ» ΤΟΥ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗ

Ανατροφοδότηση λέγεται όταν ο προπονητής παρατηρεί τι κάνει ο μαθητής του και επικοινωνεί με αυτόν. Συχνά οι προπονητές δεν είναι σίγουροι για το τι θέλουν να πουν και πώς να το πουν, με αποτέλεσμα να υπάρχει σιωπή για μεγάλο διάστημα ή να επαναλαμβάνουν τις ίδιες λέξεις συνέχεια (μπράβο, πάμε...). Αν και πολλοί προπονητές θα πουν ότι έτσι δίνουν κίνητρο στους παίκτες, αυτό δεν σημαίνει ότι τους προσφέρουν κάτι σημαντικό. Μία άλλη χαρακτηριστική συμπεριφορά των προπονητών είναι ότι επεμβαίνουν και διορθώνουν, μόνο όταν ο παίκτης κάνει κάποιο λάθος.

Κατανοώντας τις διαφορετικές κατηγορίες και σκοπούς της ανατροφοδότησης, ο προπονητής μπορεί να προετοιμάσει καλύτερα τι θα πει. Δύο βασικοί κανόνες ανατροφοδότησης είναι:
1. η ανατροφοδότηση πρέπει πάντα να έχει κάποιο σκοπό
2. η θετική ανατροφοδότηση λειτουργεί θετικά

1. Η ανατροφοδότηση πρέπει πάντα να έχει κάποιο σκοπό
Ο λόγος που μιλάς σαν προπονητής είναι για να έχεις μια συγκεκριμένη αντίδραση. Εάν ο προπονητής έχει ένα συγκεκριμένο σκοπό όταν μιλάει, η ανατροφοδότηση θα είναι πιο αποτελεσματική. Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι που ο προπονητής θα δώσει ανατροφοδότηση: για κίνητρο ή για διόρθωση.

- Κίνητρο: όταν ο προπονητής βοηθά τους παίκτες να αυτοσυγκεντρωθούν και να διατηρήσουν ένα υψηλό επίπεδο προσπάθειας και συμπεριφοράς στο μάθημα. Για παράδειγμα, όταν πρέπει να πούμε σε ένα παίκτη να απομακρύνει την μπάλα που βρίσκεται στα πόδια του ή να συνεχίσει το footwork μέσα στην άσκηση.
- Διόρθωση: όταν ο προπονητής βοηθά τον παίκτη να αλλάξει κάτι. Αυτό μπορεί να είναι σε μια άσκηση (π.χ. να διορθώσει τον παίκτη που φεύγει από λάθος μεριά στην άσκηση κλπ). Αυτή η ανατροφοδότηση βοηθά να κυλούν οι ασκήσεις ομαλά. Η σωστή διαχείριση εξασφαλίζει τη μέγιστη επανάληψη στις ασκήσεις και έναν ομαλό και ασφαλή τρόπο να διαδέχεται η μία άσκηση την άλλη. Ανατροφοδότηση μπορούμε επίσης να δώσουμε στην τεχνική του παίκτη (π.χ. ο παίκτης δεν εκτελεί σωστά την αιώρηση της ρακέτας). Το να μάθεις κάτι καινούριο δεν είναι πάντα εύκολη διαδικασία, είτε πρόκειται για νέο τρόπο μετακίνησης, τη λαβή ή το footwork.

Η ικανότητα στον προπονητή είναι να ξέρει γιατί δίνει ανατροφοδότηση. Αυτό θα τον βοηθήσει να δώσει τη σωστή ανατροφοδότηση, τη σωστή στιγμή, για το καλύτερο αποτέλεσμα. Ο προπονητής που θα το πετύχει αυτό, θα βοηθήσει τους παίκτες του να μάθουν πολύ πιο γρήγορα.

2. Η θετική ανατροφοδότηση λειτουργεί θετικά
Είναι κοινή αντίληψη ότι η προπονητική είναι το να λες στους άλλους τι κάνουν λάθος. Ο εντοπισμός και η διόρθωση του λάθους είναι ένα μικρό κομμάτι της ανατροφοδότησης. Εάν ο προπονητής λειτουργεί μ' αυτόν τον τρόπο, τότε δεν προσφέρει πολλά στους παίκτες. Η προπονητική είναι μία διαδραστική διαδικασία επικοινωνίας και απαιτεί το χτίσιμο εμπιστοσύνης και συμπάθειας με τους παίκτες. Δεν ξέρω αν έχετε προσέξει, αλλά με το να λες στους ανθρώπους τι κάνουν λάθος, δεν κερδίζεις την συμπάθεια τους, ακόμα κι αν η συμβουλή είναι τεχνικά σωστή. Το πώς θα μιλήσεις είναι εξίσου σημαντικό με το τι θα πεις, κι αυτό ισχύει για όλες τις σχέσεις (φιλική, συζυγική, μαθητής τένις).

Είναι σημαντικό οι προπονητές να αναζητούν το σωστό παρά να βρίσκουν μόνο το λάθος. Αυτό είναι σημαντικό επειδή η θετική ανατροφοδότηση (σε αντίθεση με την αρνητική), χτίζει μία καλύτερη μακροχρόνια ψυχολογία. Η αρνητική ανατροφοδότηση συχνά ενισχύει το φόβο της αποτυχίας. Αυτό μπορεί να οδηγήσει τους παίκτες να «πνίγονται» στον αγώνα. Πόσο καλά μπορεί να χτυπήσει κάποιος την μπάλα, όταν σκέφτεται συνέχεια «μην το χάσεις!»; Η θετική ανατροφοδότηση χτίζει μια ψυχολογία να κυνηγήσεις το στόχο. Φαντάσου να χτυπάς ένα δεύτερο σερβίς στο tie-break του τρίτου σετ και να σκέφτεσαι «βάλε πολύ spin!». Όταν έχεις ένα στόχο, δημιουργεί περισσότερη αυτοπεποίθηση.

Εάν η θετική ανατροφοδότηση είναι τόσο σημαντική, γιατί δεν την χρησιμοποιούν περισσότεροι προπονητές; Η απάντηση είναι ότι είναι μια παρεξηγημένη έννοια. Αυτό που δεν σημαίνει είναι να επιβραβεύεις την κακή εμφάνιση του παίκτη σαν καλή. Αυτό λέγεται «κολακεία». Το να πεις «ωραία μπάλα» σε κάποιον που στέλνει την μπάλα στο φράχτη δεν έχει νόημα. Αυτό το είδος ανατροφοδότησης συχνά έχει αρνητικό αποτέλεσμα, καθώς θα περιμένει συνέχεια την επιβράβευση, άσχετα αν παίζει καλά ή άσχημα.

Η θετική ανατροφοδότηση είναι ένα εργαλείο επικοινωνίας, για να αλλάξεις συγκεκριμένες συμπεριφορές. Αντανακλά την απόδοση πίσω στο μαθητή. Άσχετα με την απόδοση (καλή ή κακή), ο προπονητής πρέπει να θυμάται τις λέξεις κλειδιά «έπαινος» και «ενθάρρυνση». Για παράδειγμα «η προετοιμασία σου είναι καλή, απλά πρέπει να αλλάξεις τη γωνία της ρακέτας σου για να κρατήσεις την μπάλα μέσα στο γήπεδο». Εδώ ο προπονητής επαινεί την καλή απόδοση και ενθαρρύνει στο λάθος. Με αυτόν τον τρόπο τονίζεται η καλή απόδοση και είναι εύκολο για κάποιον να το θυμηθεί και να το επαναλάβει.

Ο προπονητής διατηρώντας μια ουσιώδη και θετική ανατροφοδότηση, μπορεί να βοηθήσει τους παίκτες να αγαπήσουν το παιχνίδι, να διασκεδάσουν, και να βελτιωθούν όσο μπορεί ο καθένας.

www.acecoach.com